درمان فرد مبتلا به اسکیزوفرنیا

مقدار مصرف روزانه دارو برای بیمار چقدر است؟

برای درمان بیمار اسکیزوفرنیا مقدار مشخصی دارو از داروهاي خاص نیاز است . منظور از مقدار خاص اين است كه با افزایش مقدار دارو اثر ،درمانی آن افزایش نمی یابد و مراد از داروهاي خاص داروهاي ضد روانپريشي است .به طوري كه پيش از اين اشاره شد اين دسته از داروها به سه نوع سنتي " نسل قديم" يا " نسل اول" ، و داروهاي "غير معمول"، "جديد" يا " آتيپيك" تقسيم مي شوند كه خود به دو نوع نسل دوم و نسل سوم تقسيم مي شوند .

 

مقدار دارو توسط پزشک معالج بیمار، متناسب با مرحله بیماری و شرایط وی تجویز می شود.بنابراین مقدار دارو برای تمام بیماران یکسان نیست بلکه بر حسب شدت علایم، سن،جنس، وزن بیمار و نوع دارو تعیین می شود.علاوه براین ،پزشک وجود همزمان سایر بیماری های جسمانی و یا مصرف داروهای دیگرتوسط بیمار،وجود حساسيت هاي داروئي،سابقه ي پاسخ قبلي به درمان در بيمار و اعضاي خانواده ي او را در تجویز نوع و مقدار دارو در نظر می گیرد.به عنوان مثال پزشك ممكن است روزانه 3تا 6 عدد از يك دارو را تجويز كند. در حالي كه همان پزشك براي درمان همان بيمار با همان علائم از يك نوع داروي فقط 1 يا 2 قرص در روز نسخه نمايد.اگر بيمار شما در خوردن داروهاي خود، همكاري كافي ندارد يا به طور مرت آنها را مصرف نمي كند ممكن است داروي طولاني اثر براي بيمار شما تجويز شود. يا اگر تمايل و همكاري مناسب در خوردن دارو ندارد ، داروي تزريقي براي او نسخه شود.

پزشك معالج ممكن است با توجه به عوارض داروئي و يا حساسيت قبلي بيمار، و يا مقاوم بودن او به داروهاي معمول بخواهد نوع دارو را عوض كند.به خاطر داشته باشيد اطلاعاتي كه بيمار و خود شما به عنوان مراقب او به پزشك منتقل مي كنيد يكي از عمده ترين ابزارها و ضرورياتي است كه وي را در تعيين نوع و مقدار دارو راهنمايي خواهد كرد.

با توجه به این نکات لازم است توجه داشته باشید که هرگونه اطلاعاتي كه در زمينه ي داروئي به شما عرضه مي شود فقط براي افزایش آگاهی شما است تا بتوانید به بیمارتان به نحو موثر کمک نمائید و به منزله مجوزی برای تجويز دارو به غير و يا تغییر رژیم داروئی بیمار نیست.

 

مدت مصرف داروها چقدر است؟

در هفته ی اول درمان داروئی بیمار آرامش نسبی پیدا می کند و علائم بهبودی از هفته سوم تا ششم پس از آغاز درمان ظاهر می شود و در عرض سه ماه به حداکثر خود می رسد.صبر پیشه کنید و بیمارتان را هم تشویق کنید که به مصرف داروهای خود ادامه دهد. حتی اگر بهبودی را خیلی واضح و کامل می دانید مقدار دارو را به هیچ وجه بدون نظر پزشک معالج تغییر ندهید و یا قطع نکنید. در صورتی که بیمار شما برای اولین بار است که حمله حاد بیماری را تجربه می کند لازم است درمان دارویی به مدت 1 تا 2 سال ضرورت يابد.

چون در اغلب موارد، این بیماری طولانی است، بیشتر پزشکان درمان داروئی را برای مدت طولانی تر حتي 2 تا 5 سال در صورت عود حملات ادامه می دهند. اما قاعده كلي اين است كه پس از کنترل مرحله حاد بیماری، در صورت لزوم پزشک مقدار دارو را کاهش داه و يا قطع مي كند.اما با اين وجود برخي از پزشكان با توجه به ماهيت عود كننده ي بيماري ترجيح مي دهند مقدار كمي از دارو که به دوز نگه دارنده معروف است برای مدت طولانی و به منظور پیشگیری از عود بیماری تجویز كنند.

 

آیا قدرت داروها در درمان بیماری متفاوت است؟

قدرت داروهاي ضد روانپريشي ( به ازاي ميلي گرم ) به هم ديگر متفاوت است. اين قدرت را با معادل سازي داروهاي ديگر با كلرو پرومازين مي سنجند.به عنوان مثال قدرت 8 میلی گرم از پرفنازین و 5 ميلي گرم از تري فلوپرازين و 2 ميلي گرم از هالوپريدول تقريبا معادل 100 ميلي گرم از داروي کلرپرومازین است. هرچه دارو قوي تر باشد پزشك، مصرف تعداد كم تري از آن را در روز توصيه خواهد كرد.

پزشكان با توجه به جميع جهات نوع دارو را تعين و با مقدار لازم وموثر تجويز مي كنند. با اين حال در برخي موارد بيماران به داروهاي معمول و سنتي پاسخ درماني مناسب نمي دهند و يا اين كه عوارض نامطلوبي را سبب مي شوند. در اين قبيل موارد پزشكان داروهاي نسل دوم و سوم ضد روانپريشي را تجويز مي كنند. اين دسته از داروها تاثيربيشتري بر علائم منفي بيماري اسكيزوفرنيا دارند و عوارض حركتي، لرزش و سفتي عضلاني كم تري به همراه دارند.

 

پيامدهاي کاهش يا قطع دارو چيست؟

پيش از اين به ماهيت عود كننده ي بيماري اشاره شد . اكنون لازم است ياد آور شويم كه خطر عود بيماري با قطع دارو 50% افزیش می یابد. به خاطر خواهيم داشت كه با هر بار عود، توانایی روانی بیمار در عرصه هاي مختلف كاهش بیشتری پیدا می کند .به عبارت ديگر كاركردهاي بيمار بيشتر دستخوش تخريب مي شود. اين سير پسرونده هم براي بيمار و هم اعضاء خانواده و مراقبان وي فشار زيادي وارد مي كند.هزينه هاي عيني وملموس حملات عود مانند هزينه بستري مجدد بر خانواده تحميل مي شود. در چنين وضعي پول ، وقت و تلاش زيادي صرف آن خواهد شد كه بيمار به وضعيت قبلي برگردد. بنا براين و با تاكيد بر اين كه با هر بار تكرار حمله وضعيت بيمار بدتر خواهد شد ضروري است كه از كاهش يا قطع داروي بيمار بدون موافقت پزشك خودداري شود.كاهش دارو در شرايطي كه بيمار با استرس جديدي مانند تغيير محل زيست، تعيير شغل و يا از دست دادن دوست يا شخصي از اعضاي خانواده مواجه است منطقي نيست. اگر چنين شرايطي وجود دارد پزشك را از آن با خبر سازيد.

 

آیا داروهاي ضد روانپريشي اعتیادآور هستند؟

داروهاي ضد روانپريشي اعتیاد آور نيستند. به عبارت ديگر تحمل ايجاد نمي كنند. يعني اين كه برخلاف مواد مخدر ، پس از گذشت مدتی از مصرف دارو، بیمار نه تنها به مقدار بیشتری از دارو نياز ندارد بلكه با توصيه پزشك امكان كاهش آن هم وجود دارد.

ممكن است براي برخی اين سئوال پيش آيد كه اگر اعتيادي در كار نيست پس چرا بعد از قطع دارو بیماری عود مي کند ؟ پاسخ روشن است . ماهيت بيماري بدين گونه است . ماهيت بيماري مثل بيماري هائي مانند ديابت " مرض قند" و هيپرتانسيون "پرفشاري خون يا فشارخون بالا" و " آرتريت روماتوئيد "ورم مفاصل" است. تا وقتي داروهاي مربوط به اين بيماري ها به طور مرتب مصرف شوند علائم آنها كنترل مي شوند. به محض اين كه داروها ي مربوط قطع شوند ، قندخون و فشار خون بيمار افزايش مي يابد و ورم دردناك مفاصل بيمار را زمين گير مي كند.كاري كه اين داروها مي كنند كنترل علائم است .داروهاي ضد روانپريشي هم به اين شيوه عمل مي كنند. آنها با تنظيم مواد زيستي شيميايي بدن وبه ويژه مغز ،علائم را كنترل مي كنند.پس همان گونه كه درمورد داروهاي ضد فشارخون ، ضد ديابت و ضد آرتريت روماتوئيد اعتيادي در كار نيست در اينجا هم موضوع اعتياد منتفي است.

چگونه بیمار را برای مصرف دارو ترغيب كنيم؟

  • به او القاء نکنید که شما بیماری «روانی» دارید. در این صورت بیمار با هر بار بلع دارو به خود میگوید من «روانی» هستم.
  • از بیان کلماتی نظیر «روانی»، «دیوانه» که بار منفی را به شنونده القاء میکنند در محاورات خانوادگی و یا در اجتماع پرهیز کنید.
  • اسکیزوفرنیا را بعنوان یک بیماری اعصاب در یکی از اعضاء خانواده بپذیرد. از این بیماری نه با احساس شرم بلکه بعنوان یک واقعیت در خانواده گفتگو کنید، همانطور که در مورد بیماری زخم معده در یکی از اعضاء خانواده میتوان صحبت کرد.
  • در صورت مخالفت بیمار از عوارض عود بیماری مانند احتمال بستری شدن در بیمارستان، اختلال در شرایط کاری و افت تحصیلی صحبت کنید.
  • به سئوالات بیمار بطور واقع بینانه و علمی در مورد بیمار اسکیزفرنیا توضیح دهید و از پزشک معالج اطلاعات بیشتری را درخواست کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر به کتابهای مربوط به اسکیزوفرنیا و انجمن احبا مراجعه کنید.
  • مخفی نگاه داشتن بیماری اسکیزوفرنیا در خانواده، اقوام، دوستان و آشنایان به انکار و قبول نکردن بیماری توسط بیمار کمک می‌کند.
  • مصرف مقدار کم ولی مؤثر دارو به افزایش همکاری بیمار با درمان کمک خواهد نمود. این را با پزشک بیمار در میان گذارید.
  • تعداد کمتر انواع دارو در نسخه بیمار همکاری او را در مصرف منظم دارو افزایش خواهد داد.
  • با کم شدن و قطع عوارض داروها میتوانیم همکاری بیمار را در مصرف دارو بیشتر کنیم.

 

آخرین ویرایش در جمعه, 13 آذر 1394 ساعت 23:32

مطالب مفید