نگاهی به مسائل اجتماعی بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا؟

مسائل اجتماعی بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا

بیماری اسکیزوفرنیا به علت ماهیت و طولانی بودن دوره ابتلا، کارآیی بیماران را کاهش مي دهد و در روابط بین فردی و اجتماعی آنها اختلال ایجاد می کند. در نتیجه بیماران به تدریج از نقش های محوله خود به عنوان عضوی از خانواده و جامعه باز مي مانند كه این مسئله می تواند به تشدید بیماری، کاهش توانائی، و از دست رفتن مهارت ها بیانجامد.

به طور کلی می توان مشکلات این بیماران را در سطوح درمانی، جامعه و خانواده دسته بندی کرد.

 

1- روابط بین فرد و خانواده

رابطه بیمار و سایر افراد خانواده به دلایل گوناگونی ممکن است دچار اختلال گردد.به عنوان مثال بیمار به علت داشتن علائم بیماری نسبت به دیگران تصورات غیرواقعی پیدا مي كند. از طرفی ديگر به علت کاهش کارآیی مسئولیت معینی را در خانه و تأمین درآمد به عهده نمی گیرد. خانواده هم به علت نداشتن شناخت کافی نسبت به بیماری ،وی را متهم به تنبلی و احساس عدم مسئولیت می کند. در این حالت بیمار احساس می کند که دیگر کسی او را دوست ندارد و احساس تعلق خود را نسبت به اولین کانونی که می تواند به آن وابسته باشد از دست می دهد.

 

2- موانع جامعه ای

پس از گسسته شدن روابط خانوادگی رابطه بیمار با گروه دوستان و جامعه نیز دچار اختلال مي شود. به تدریج مهارت های اجتماعی وی از بین می رود و به علت عدم حضور فعال در جامعه به مرور همه ي روابط خود را از دست می دهد.

چون بررسی های انجام شده در جوامع مختلف نشان داده است که هر قدر این گروه روابط اجتماعی گسترده تری داشته باشند از نظر درمانی در وضعیت بهتری خواهند بود بنابراين هر چه جامعه برنامه های حمایتی وسیعی داشته باشد از عود بیماری کاسته خواهد شد.

با توجه به موارد فوق و در نظر داشتن محدوديت منابع در سطح جامعه ، توصیه می شود كه خانواده هاي داراي بيمار مبتلا به اسكيزوفرنيا درصدد شناسائي اين منابع باشند. به عنوان نمونه فضاهای سبز ، مراکز تفریحی و مجتمع های خدمات رفاهی بهزیستی بشناسند. سپس با ايجاد ارتباط با مسئولان اين فضاها و اماكن و با توافق آنان نسبت به تنظیم یک برنامه روزانه به منظور استفاده ي بيماران اقدام كنند. چنين اقدامي به حفظ مهارت ها ي ارتباطي و اجتماعي بيماران و ایجاد روابط گسترده تر خواهد انجاميد.

به خاطر داشته باشيد كه عمده ترين مانع اجتماعي براي حضور بيماران اسكيزوفرنيا در جامعه انگ بيماري و نگرش منفي مردم نسبت به بيماري هاي روانپزشكي است.براي مقابله با اين داغ و ننگ تشكيل گروه هاي حمايتي، انجمن هاي مردم نهاد و برقراري ارتباط موثر با مسئولان از مهم ترين كارهائي است كه مي توانيد انجام دهيد.

3- مشکلات حرفه ای

بیماران مبتلا به اسكيزوفرنيا ممکن است بیکار باشند یا به علت کاهش توانایی و مهارت ها وضعیت شغلی آنها در معرض خطر قرار گيرد.

در مورد گروه اول توصیه این است كه با توجه به كمبود يا نبود امکانات حرفه ای خاص مثل کارگاه هاي حمایت شده در سطح جامعه، از امکانات پیرامون خود و بستگان یاری جسته ودر صوزت امکان آنها را در کارهای سبک و کم مسولیت مانند باغبانی و خریدهای کوچک وغیره مشغول نمایند.

گروه دوم کسانی هستند که شاغل بکارند. این گروه نیز با توجه به پایین آمدن سطح کارآیی و اختلال در روابط بین فردی با خطر اخراج و از کار افتادگی و بیکاری مواجه هستند. در این موارد نیز توصيه می شود كه با ارتباط مستمر با تیم درمان ، كارفرما،مسئول واحد و گروه همكاران ، به نحو مناسب آنان را در جریان بیماری و درمان قرار دهيد.سپس با جلب مشارکت و افزايش انعطاف آنها، مشکلات محیط کار را كاهش دهيد و زمينه ي پذيرش بيشتر بيمار را فراهم سازيد.در نهايت اگر اشتغال بيمار در سمت و شغل قبلي ممكن نبود با چانه زني امكان اشتغال او ري سبك تر را فراهم نمائيد. به خاطر داشته باشيد كه مددكاران تيم درمان، در زمينه هاي فوق صاحب نظر و تجربه اند از آنان كمك بگيريد.

4- مسائل حقوقي

ابتلاء به بيماري اسكيزوفرنيا نه تنها در ايران بلكه در تمام دنيا پي آمدهاي حقوقي وقانوني به دنبال دارد.لازم است توجه داشته باشيد كه اين بيماران نيز مانند ساير مردم ممكن است با برخي از افراد برخوردهايي داشته باشند.براي حفظ حقوق متقابل بيمار و جامعه لازم است آگاهي هاي خود را در باره ي مسائل قانوني مرتبط افزايش دهيد.نكته ي مهمي كه توجه به آن ضروري است عدم مسئوليت شخص مبتلا به اسكيزوفرنيا بعد از تثبيت تشخيص در برابر قانون و مسئوليت ولي يا قيم قانوني در برابر خسارات احتمالي وارده توسط بيمار است.

مسائلی که خانواده ها مطرح می نمایند:

عدم رعایت بهداشت فردی، اثرات رفتارهای بیمار در سایر افراد خانواده بخصوص کودکان و نوجوانان و تحمل بیش از حد فشارهای عصبی از جانب سایر افرادی است که با بیمار زندگی می کنند.

صرف حوصله بیشتر و تلاش بر حفظ روابط اجتماعی بیمار در نهایت او را قادر خواهد ساخت که تا حدودی بر مشکلات خود فائق آید که خود از فشارهای موجود خواهد کاست.

امید تیم درمان این است که با آگاهی به این مسئله ضمن یاری رساندن به بیمارتان که عضوی از خانواده و جامعه است در نهایت به خود کمک نمائید.

در مورد کودکان و نوجوانان با استفاده از مراکز فرهنگی موجود مانند خانه های فرهنگ محلات و سایر مراکز تفریحی و آموزشی ترتیبی بدهید که آنان ساعاتی از روز را در جمع همسالان و بدور از محیط پرهیجان و اضطراب باشند.

 

روشهای غلبه بر مشکلات بیماران

  • به یاد داشته باشید که در بیماری های دراز مدت بیمار برای سازگاری پیدا کردن با بیماری به زمان نیاز دارد.
  • از ایجاد درگیری، انتقاد، ایرادگیری از بیماران و ایجاد موقعیت های پر تلاطم پرهیز کنید
  • هیچگاه بیمار را نادیده نگیرید و مورد غفلت قرار ندهید، حتی زمانی که نظر میرسد بیمار به آنچه در اطرافش می گذرد توجه ندارد.
  • با آرامی و اطمینان به وی نشان دهید که او را دوست دارید.
  • با برخوردی مثبت بیمار را به رعایت بهداشت شخصی تشویق کنید.
  • با تشویق بیمار به خاطر کارهای مثبت و موفقیت هایی که بدست می آورد، هر چقدر هم کوچک باشد، احساس عزت نفس وی را تقویت نمائید.
  • برای بیمار یک برنامه روزانه تنظیم کنید.
  • برای بیمار هم فرصتی برای فعالیتهای اجتماعی ایجاد کنید و هم فرصت تنها بودن و زندگی خصوصی.
  • مطمئن شوید که بیمار داروهایش را بطور مرتب و به موقع مصرف می نماید.

آخرین ویرایش در جمعه, 13 آذر 1394 ساعت 23:31

مطالب مفید